Lustwarande  

Zoek Cultuurhistorie Project Stichtse Lustwarande: schoonheid in meervoud Het Utrechts Landschap zet zich niet alleen in voor meer ruimte voor natuur in de provincie Utrecht, maar ook voor bescherming en/of herstel van cultuurhistorisch waardevolle landschappen. Hiertoe behoort zeker ook de Stichtse Lustwarande, een gordel van buitenplaatsen langs de zuidwestflank van de Heuvelrug tussen De Bilt en Rhenen die zijn weerga in Nederland niet kent.

Kenmerkend voor de Lustwarande zijn de landschappelijke afwisseling in open (akkers en weides) en dicht (bossen), de fraaie buitenhuizen en de tuinen die zijn aangelegd in Engelse landschapsstijl. De buitenplaatsengordel is ontstaan vanaf eind 18de tot begin 20ste eeuw. Dat juist aan de zuidwestflank zo'n uniek buitenplaatsengebied ontstond, heeft een aantal oorzaken.

Ten eerste de opkomst van de Engelse landschapsstijl. In tegenstelling tot de formele, strakke barokstijl was deze stijl veel 'losser'. Doorkijkjes, slingerende paden, glooiingen, weiden met boomgroepen en idyllische vijvers vormden de hoofdelementen van deze romantische tuinstijl. De zuidwestflank van de Heuvelrug leende zich uitstekend voor de creatie van dit soort tuinen. Er was voldoende water (kwel) en het landschap glooide al van nature. Bovendien was de Heuvelrug tot die tijd weinig in trek en dus konden relatief goedkoop grote stukken grond gekocht worden. Een aantal families was rijk geworden in de (koloniale) handel en kon zich gemakkelijk de aanschaf van flinke lappen grond op de Heuvelrug veroorloven. Al deze factoren tezamen zorgden ervoor dat de zuidwestflank van de Utrechtse Heuvelrug zich ontwikkelde tot een aaneenschakeling van landhuizen te midden van weiden, waterpartijen en bossen. Na de wereldwijde economische neergang van 1929 konden veel particulieren het zich niet meer veroorloven om de grote huizen te bewonen en de omliggende landerijen te beheren. Vooral na de Tweede Wereldoorlog raakten talloze buitenplaatsen in verval en soms werden de huizen gesloopt. Veel vaker echter bouwde men de huizen om tot kantoorruimte en vond nieuwbouw in de omringende parktuin plaats. De cultuurhistorische en landschappelijke integriteit van de Lustwarande is hierdoor flink aangetast. Om dit proces te stoppen en wellicht te keren, schenkt Het Utrechts Landschap nadrukkelijk aandacht aan de Stichtse Lustwarande. Het Landschap beheert vele terreinen die behoren tot de Lustwarande. Een voorbeeld hiervan is landgoed Beerschoten. Dit landgoed vormt het ideale startpunt voor het ontdekken van de Lustwarande, zowel geografisch als informatief. Het bezoekerscentrum Paviljoen Beerschoten geeft uitgebreide informatie over de Lustwarande met behulp van onder andere een tentoonstelling en een reusachtige luchtfoto. UL


dagroutes > Lustwaranderoute op de Utrechtse Heuvelrug

















terug naar homepage